نظام الدين شامى

12

ظفرنامه ( تاريخ فتوحات امير تيمور گوركانى ) ( فارسى )

كتاب بر روى روزگار و صحايف ليل و نهار باقى ماند و تا جهان باشد ذكر آن حضرت بر صفحات روز و شب مثبت گردد و چون آوازهء مهابت و ذكر صلابت او بمشارق و مغارب عالم رسد آرى [ بيت ] ذكر باقى را بزرگان عمر ثانى گفته‌اند * اين ذخيره بس ترا و الباقيات الصالحات و چون شجرهء دولت اين حضرت در بستان سعادت و اوروغ مبارك چنكيز خان نشوونما يافته است بلكه در دور آخر و عهد بازپسين باغ و راغ آن خاندان بزرگوار را باغبان سعى اين حضرت آب‌رفته با جوى آورده و رسوم و قواعد آن پادشاه صاحب‌قران را در عالم تازه گردانيده و بتخصيص نسل مبارك چغتاى را احيا كرده بمرتبهء سلطنت ايران و توران رسانيده لازم باشد از مبادئ آن دولت تا رسيدن بدين ايّام سلسلهء سخن مربوط و ربط حكايات باهم مضبوط گردانيدن و انتقال سلطنت از يكى به ديگرى باز نمودن امّا بيان قضيّهء پادشاه بزرگ چنكيز خان چون در كتب تواريخ باختلاف عبارات مثبت و مذكورست ببيان و تكرار آن احتياج نمىداند آغاز تاريخ مبارك حضرت جهانگشايى اگرچه كليّات احوال پادشاه جهانگير چنكيز خان اينجا ذكر نمىرود امّا در اوّل اين تاريخ مبارك پادشاهانى كه تا غايت از نسل او در ممالك ربع‌مسكون سلطنت و پادشاهى كردند بيان كردن مناسب مىنمايد و از فوايد خالى نخواهد بود و چون موضوع اين تاريخ ذات ملك صفات و صادرات افعال و اقوال اين امير صاحب‌قران است و شجرهء دولت او بر جويبار سلطنت چغتاى نشوونما يافته بايستى كه ذكر چغتاى مقدّم بودى امّا ربط سخن را آن مناسب‌ترست كه نسل فرزندان ديگر را بر سبيل اختصار ياد كنيم بعد از ان بذكر چغتاى ابتدا كرده سلسلهء سخن مضبوط گردانيم تا ربط سخن بقاعده آيد انشاء الله چنكيز خان را چهار پسر بود چوچى و چغتاى و اوكتاى و تولى و هريك ازيشان در مملكتى پادشاه شدند و نسل ايشان در ان ملك مباشر امور سلطنت بود امّا آنها كه در اولوغ‌يورت پادشاه كه عبارت از ختاى است پادشاهى كرده‌اند چهارده اند 1 اوكتاى قاآن 2 كيوك قاآن 3 منكه قاآن پسر تولى 4 قوبلاى چيچان